ABD’de şirket kurmak ve vergi konularını anlamak biraz karmaşık ama adım adım net bir şekilde açıklayabilirim. Önce türleri, sonra süreç ve vergi oranlarını ele alalım.
1️⃣ ABD’de Şirket Türleri
ABD’de en yaygın şirket türleri şunlardır:
| Şirket Türü | Özellikler | Vergi Avantajı / Sorumluluk |
|---|---|---|
| LLC (Limited Liability Company) | Şahıs ve ortaklar için sınırlı sorumluluk sağlar, esnek yapı | Gelir şahıs üzerinden vergilendirilir (pass-through), federal vergi %10-37 arası gelir dilimi |
| C-Corp (Corporation) | Bağımsız tüzel kişilik, yatırımcı çekmek kolay | Şirket kazancı üzerinden %21 federal kurumlar vergisi; kar dağıtımı üzerinden %15-20 temettü vergisi |
| S-Corp | Küçük işletmeler için, en fazla 100 hissedar | Gelir pass-through ile hissedarlara geçer, federal düzeyde kurumlar vergisi yok, sadece şahıs vergisi uygulanır |
| Sole Proprietorship (Şahıs Şirketi) | En basit yapı, tek kişi yönetir | Gelir şahıs vergisine tabi, sorumluluk sınırsız |
Not: Her eyaletin kendi vergi ve kayıt şartları vardır. Delaware, Nevada ve Wyoming en popüler eyaletlerdir çünkü vergi ve şirket kurma kolaylığı vardır.
2️⃣ Şirket Kurma Süreci
- Eyalet seçimi: Delaware, Nevada, Wyoming popüler.
- Şirket adı rezervasyonu: Eyalet bazlı isim uygunluğu sorgusu.
- Kayıt belgelerinin hazırlanması ve sunulması:
- LLC → Articles of Organization
- C-Corp / S-Corp → Articles of Incorporation
- Registered Agent atama zorunluluğu: ABD’de resmi tebligatlar için temsilci.
- EIN (Employer Identification Number) almak: IRS’den vergi numarası (ücretsiz).
- İşletme lisansları ve izinleri: Faaliyete göre eyalet/şehir bazlı lisanslar gerekir.
- Banka hesabı açmak: ABD’de şirket hesabı, genellikle EIN ile açılır.
Çoğu işlem online ve hızlı; bazı eyaletlerde birkaç saat içinde kurulum mümkün.
3️⃣ Vergi Oranları
ABD’de vergi hem federal hem eyalet bazında değişir:
Federal Vergi
| Şirket Türü | Vergi Oranı |
|---|---|
| C-Corp | %21 (kazanç üzerinden) |
| LLC / S-Corp | Sahip gelirine göre %10-37 arasında kişisel gelir vergisi (pass-through) |
| Sole Proprietorship | %10-37 gelir vergisi + self-employment tax ~15.3% |
Eyalet Vergisi
- Delaware: C-Corp %8.7, LLC genellikle %0 (franchise tax var)
- Nevada: Kurumlar vergisi yok, kişisel gelir vergisi yok
- California: C-Corp %8.84, LLC yıllık minimum $800
- New York: C-Corp %6.5-7.25, LLC yıllık $25-$4,500 arası
Diğer Vergiler
- Sales Tax (Satış Vergisi): %0–10 arası eyalete göre
- Employment Taxes (Çalışan Vergisi): Sosyal güvenlik ve Medicare ~15.3% (işçi ve işveren payı)
4️⃣ Özet ve İpuçları
- Küçük işletmeler için LLC en esnek ve basit çözüm.
- Yatırım veya büyüme hedefi varsa C-Corp daha avantajlı.
- Vergi planlaması için bir ABD muhasebecisi veya vergi danışmanı ile çalışmak şart.
- Eyalet seçimi vergi ve yasal sorumluluk açısından kritik.
ABD’de şirket kurmayı düşünenler için LLC ve C-Corp karşılaştırmalı rehber + eyalet seçimi ve örnek vergi hesaplaması hazırlayalım.
1️⃣ LLC vs C-Corp Karşılaştırması
| Özellik | LLC | C-Corp |
|---|---|---|
| Tüzel kişilik | Var (sahipler için sınırlı sorumluluk) | Var (şirket bağımsız tüzel kişilik) |
| Sahip sayısı | Sınırsız | Sınırsız (S-Corp’ta max 100) |
| Yatırımcı çekmek | Zor (venture capital nadiren tercih eder) | Kolay (hisseler çıkarılabilir) |
| Vergilendirme | Pass-through: Sahiplerin gelirine yansır | Şirket kazancı üzerinden %21, kar dağıtımı üzerinden temettü vergisi |
| Kâr dağıtımı | Esnek, üyeler belirler | Temettü üzerinden standart oranlar |
| Resmi formalite | Az, yıllık rapor çoğu eyalette basit | Çok, yıllık toplantılar, raporlar, defter tutma zorunluluğu |
| Avantajlı durum | Küçük işletmeler, girişimciler | Büyüme, yatırım çekme, halka açılma planı |
2️⃣ Eyalet Seçimi Karşılaştırması (Popüler Üç Eyalet)
| Eyalet | LLC Vergisi | C-Corp Vergisi | Avantajlar | Dezavantajlar |
|---|---|---|---|---|
| Delaware | Franchise tax: $300-$500 | %8.7 kurumlar vergisi | Yatırımcılar için en popüler, gizlilik yüksek | Fiziksel faaliyet yoksa bile yıllık franchise ödemesi |
| Nevada | Yok | Yok | Kişisel gelir vergisi yok, güçlü gizlilik | Banka hesabı açmak bazen zor |
| Wyoming | Yok | Yok | Ucuz kurulum, gizlilik iyi | Büyük yatırımcılar daha çok Delaware’i tercih eder |
Not: LLC’ler genellikle Nevada ve Wyoming’i tercih ederken, yatırım veya halka açılma planı olan şirketler Delaware’i seçer.
3️⃣ Örnek Vergi Hesaplaması (2026 Federal)
Senaryo: Yıllık 100.000 USD kar
LLC (pass-through)
- Gelir: $100.000
- Federal gelir vergisi (ortalama %24): $24.000
- Self-employment tax (~15.3%): $15.300
- Toplam vergi: $39.300 → Net gelir: $60.700
C-Corp
- Şirket kazancı: $100.000
- Kurumlar vergisi %21 → $21.000
- Net kâr: $79.000
- Kâr dağıtımı temettü %15 → $11.850
- Toplam vergi: $21.000 + $11.850 = $32.850 → Net gelir: $67.150
⚡ Görüldüğü gibi küçük işletmelerde LLC daha basit ama C-Corp yatırım ve büyüme avantajı sağlar. Vergi açısından temettü dağıtılmazsa C-Corp kazancı daha avantajlı olabilir.
4️⃣ Özet Karar Tablosu
| Durum | Önerilen Yapı | Önerilen Eyalet |
|---|---|---|
| Küçük işletme / girişimci | LLC | Wyoming / Nevada |
| Yatırım çekme planı | C-Corp | Delaware |
| ABD’de fiziksel ofis yok / çevrimiçi iş | LLC | Nevada / Wyoming |
| Halka açılma / büyük yatırımcı planı | C-Corp | Delaware |