Adım Adım Şahıs Şirketi Nasıl Kurulur?
Şahıs şirketi, Türkiye’de girişimcilerin en hızlı, en düşük maliyetli ve en esnek şekilde ticari faaliyete başlayabildiği şirket türüdür. Özellikle yeni girişimciler, serbest meslek sahipleri ve ihracata başlamak isteyenler için güçlü bir başlangıç modelidir.
Bu yazıda;
- Şahıs şirketi kuruluş sürecini,
- SMMM (Mali Müşavir) ve avukat ile ilişkileri,
- İhracat yaparken dikkat edilmesi gerekenleri,
- Vergi Usul Kanunu (VUK) ve Türk Ticaret Kanunu (TTK) açısından tüm süreci
uçtan uca ve uygulamaya dönük bir şekilde ele alıyoruz.
1️⃣ Şahıs Şirketi Nedir?
Şahıs şirketi, tek bir gerçek kişi adına kurulan ve tüm sorumluluğun işletme sahibine ait olduğu şirket türüdür.
Temel özellikleri:
- Tek kişi tarafından kurulur
- Kuruluşu hızlıdır (genelde 1–2 gün)
- Sermaye şartı yoktur
- Vergilendirme gelir vergisine tabidir
- Şirket borçlarından şahsi malvarlığı ile sorumluluk vardır
2️⃣ Şahıs Şirketi Kuruluşu – Adım Adım Süreç
📌 1. Gerekli Belgeler
- T.C. Kimlik Kartı
- İkametgâh belgesi
- İş yeri adresi (ev adresi, sanal ofis veya fiziki ofis)
- Faaliyet konusu (NACE kodu)
📌 2. SMMM ile Sözleşme
Şahıs şirketi kuruluşunda SMMM zorunludur.
SMMM’nin görevleri:
- Vergi dairesi açılışı
- Yoklama süreci
- Defter tasdiki
- Beyannamelerin hazırlanması
- Vergi ve SGK takibi
⚠️ SMMM seçimi yalnızca fiyat değil, sektör bilgisi ve erişilebilirlik kriterlerine göre yapılmalıdır.
📌 3. Vergi Dairesi Kaydı
- İnteraktif Vergi Dairesi üzerinden açılış yapılır
- Vergi levhası oluşturulur
- Yoklama memuru adresi kontrol eder
📌 4. E-İmza & Mali Mühür
- Şahıs şirketleri için e-imza yeterlidir
- E-fatura, e-arşiv ve e-defter süreçlerinde kullanılır
📌 5. Defter Tasdiki
- Yevmiye Defteri
- Envanter Defteri
Noter tasdiki SMMM aracılığıyla yapılır.
3️⃣ Avukat ile İlişki – Zorunlu mu, Gerekli mi?
Şahıs şirketlerinde avukat zorunlu değildir, ancak özellikle şu durumlarda kritik öneme sahiptir:
- Sözleşme hazırlıkları
- Yurtiçi / yurtdışı satış sözleşmeleri
- Marka – patent – telif işlemleri
- Alacak tahsili ve icra süreçleri
- Ticari uyuşmazlıklar
✅ Tavsiye: En azından dışarıdan danışman avukat ile çalışılması, ileride doğabilecek büyük riskleri önler.
4️⃣ Vergi Usul Kanunu (VUK) Açısından Yükümlülükler
Şahıs şirketleri VUK’a tabidir.
📊 Temel Vergiler
- Gelir Vergisi (artan oranlı %15–%40)
- KDV (%1 – %10 – %20)
- Geçici Vergi (3 ayda bir)
- Stopaj (kira, hizmet alımları)
📌 Düzenli Beyannameler
- Aylık KDV Beyannamesi
- Muhtasar Beyanname
- Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi
⚠️ Beyanname gecikmeleri usulsüzlük cezalarına neden olur.
5️⃣ Türk Ticaret Kanunu (TTK) Açısından Değerlendirme
Şahıs şirketleri TTK’ya kısmen tabidir.
TTK kapsamında:
- Tacir sayılırsınız
- Ticari defter tutmak zorundasınız
- Haksız rekabet hükümlerine tabisiniz
- Ticari sözleşmeler bağlayıcıdır
Ancak;
- Sermaye şartı yoktur
- Yönetim kurulu, genel kurul gibi organlar yoktur
6️⃣ Şahıs Şirketi ile İhracat Yapılır mı?
Evet, rahatlıkla yapılır.
🌍 İhracat için Gerekli Adımlar
- Vergi levhası
- E-fatura / e-arşiv
- Gümrük müşaviri ile çalışma
- İhracatçı Birliği kaydı
📦 Dikkat Edilmesi Gerekenler
- İhracatta KDV %0 uygulanır
- Döviz tahsilat süresi (180 gün)
- Gümrük beyannamesi
- Proforma & ticari fatura uyumu
⚠️ İhracat işlemleri mutlaka gümrük müşaviri + SMMM koordinasyonu ile yürütülmelidir.
7️⃣ SMMM – Avukat – Gümrük Müşaviri Arasındaki Denge
Sağlıklı bir ticari yapı için:
- SMMM: Vergi & mali işler
- Avukat: Hukuki risk & sözleşmeler
- Gümrük Müşaviri: İhracat operasyonu
Bu üçlü yapı, özellikle ihracat yapan şahıs şirketlerinde hayati önemdedir.
8️⃣ Avantajlar & Dezavantajlar
✅ Avantajlar
- Düşük maliyet
- Hızlı kuruluş
- Basit muhasebe
- Esnek yapı
❌ Dezavantajlar
- Sınırsız sorumluluk
- Gelir vergisi oranları
- Kurumsal algının sınırlı olması
🔚 Sonuç: Kimler için Uygun?
Şahıs şirketi;
- Yeni girişimciler
- Freelancer’lar
- Küçük hacimli ihracatçılar
- Hizmet sektörü işletmeleri
için en ideal başlangıç modelidir.
Ancak ciro ve risk arttıkça limited veya anonim şirkete dönüşüm mutlaka değerlendirilmelidir.