ADIM ADIM İHRACAT ŞİRKETİ NASIL KURULUR?
Hukuki, Mali ve Operasyonel Tüm Süreçler (VUK & TTK Açısından Kapsamlı Rehber)
İhracat; sadece yurtdışına mal satmak değil, doğru şirket yapısı, doğru sözleşme, doğru muhasebe ve doğru gümrük süreçlerinin birlikte yönetilmesidir.
Bu rehberde “ben ihracata başlıyorum” diyen bir girişimcinin 0’dan ilk faturasına kadar tüm adımları anlatıyoruz.
1️⃣ İHRACAT YAPMAK İÇİN ŞİRKET KURMA ZORUNLULUĞU VAR MI?
📌 Evet.
İhracat, ticari faaliyet sayılır ve mutlaka bir şirket çatısı altında yapılmalıdır.
Kurulabilecek Şirket Türleri
- Limited Şirket (Ltd. Şti.) → En yaygın ve dengeli model
- Anonim Şirket (A.Ş.) → Büyük hacimli, ortaklı, yatırım planı olanlar için
- Şahıs Şirketi → Teorik olarak mümkün ama ihracat için önerilmez
📚 TTK Dayanağı:
- Türk Ticaret Kanunu m.16 – Ticari işletme tanımı
- TTK m.124 – Ticaret şirketleri
2️⃣ İHRACAT ŞİRKETİ KURULURKEN İLK STRATEJİK KARARLAR
Kuruluş öncesinde şu sorular netleşmelidir:
✔️ Ne ihraç edeceğim? (ürün / hizmet)
✔️ Hangi ülkelere?
✔️ Sürekli mi, proje bazlı mı?
✔️ Fiziki ofis mi, sanal ofis mi?
📌 Yanlış yapılan en büyük hata:
“Önce şirketi kuralım, sonra bakarız.”
Oysa ihracatta yanlış NACE kodu, yanlış ana sözleşme maddesi ileride KDV iadesi, teşvik ve banka işlemlerinde sorun çıkarır.
3️⃣ ŞİRKET KURULUŞU – SMMM’NİN KRİTİK ROLÜ
Bir ihracat şirketinde SMMM sadece muhasebeci değildir, stratejik bir oyuncudur.
SMMM Ne Yapar?
- Doğru NACE kodu seçimi
- İhracata uygun ana sözleşme hazırlanması
- KDV istisnası ve iade altyapısı
- Dövizli işlemlerde muhasebe sistemi
- e-Fatura / e-Arşiv / e-İhracat faturası
📚 VUK Dayanağı:
- VUK m.227 – Belgelendirme zorunluluğu
- VUK m.229-231 – Fatura hükümleri
📌 İpucu:
İhracat yapacaksanız, sıradan bir muhasebe ofisi değil, ihracat bilen SMMM ile çalışın.
4️⃣ AVUKAT: İHRACATTA EN ÇOK İHMAL EDİLEN AMA EN PAHALI HATA
İhracat yapan şirketlerin %70’i sözleşmesiz çalışır.
Bu, ciddi bir risktir.
Avukatın Rolü
- Uluslararası satış sözleşmesi
- Incoterms (FOB, CIF, EXW vb.)
- Tahkim / yetkili mahkeme
- Ödeme şekilleri (akreditif, peşin, vesaik)
- Alacak tahsili riskleri
📚 TTK Dayanağı:
- TTK m.23 – Tacirin basiretli davranma yükümlülüğü
- TTK m.18 – Tacirlerin sorumluluğu
📌 Altın Kural:
“Sözleşme yoksa, alacak da yoktur.”
5️⃣ GÜMRÜK MÜŞAVİRİ: SAHADAKİ ANA AKTÖR
Gümrük müşaviri, ihracatın sahadaki elidir.
Gümrük Müşavirinin Görevleri
- GTİP tespiti (çok kritik!)
- İhracat beyannamesi
- Menşe belgeleri
- ATR / EUR.1 / Form A
- Yasaklı & izinli ürün kontrolü
📌 Yanlış GTİP neye yol açar?
- Cezalar
- KDV iadesi reddi
- İhracatçı birlikleri sorunları
📚 Mevzuat Dayanağı:
- Gümrük Kanunu m.3 ve devamı
6️⃣ İHRACATTA ADIM ADIM OPERASYON SÜRECİ
🔹 1. Müşteri Bulma
- Fuar
- B2B platformlar
- Dijital pazarlama
🔹 2. Teklif & Proforma Fatura
- Ürün bedeli
- Teslim şekli (Incoterms)
- Ödeme yöntemi
🔹 3. Satış Sözleşmesi
- Avukat kontrolü şart
🔹 4. Üretim / Tedarik
- Kalite & sertifikalar
🔹 5. İhracat Faturası
- KDV %0 (istisna)
- Dövizli düzenlenir
📚 VUK m.232 – Fatura düzenleme zorunluluğu
🔹 6. Gümrükleme
- Beyanname
- Çıkış işlemleri
🔹 7. Bedelin Yurda Getirilmesi
- Banka takibi
- Merkez Bankası düzenlemeleri
7️⃣ VERGİSEL BOYUT: KDV, GELİR, KURUMLAR
✔️ KDV
- İhracatta KDV istisnası vardır
- Yüklenilen KDV iade alınabilir
📚 KDVK m.11/1-a
✔️ Gelir / Kurumlar Vergisi
- Kazanç vergilidir
- Döviz kur farkları da kazançtır
✔️ Transfer Fiyatlandırması (yurtdışı ilişkili şirket varsa)
📚 VUK m.13
8️⃣ İHRACATTA EN SIK YAPILAN 10 HATA
❌ Sözleşmesiz ihracat
❌ Yanlış GTİP
❌ İhracat faturasında hatalı bilgi
❌ KDV iade dosyasının eksikliği
❌ Avukatla çalışmamak
❌ SMMM’yi sadece “defter tutan” sanmak
❌ Gümrükçüyü son anda aramak
❌ Döviz riskini hesaplamamak
❌ Banka süreçlerini bilmemek
❌ Teşvik ve destekleri kaçırmak
9️⃣ PROFESYONEL BİR İHRACAT ŞİRKETİNİN ALTIN ÜÇGENİ
🧮 SMMM → Mali yapı & vergi
⚖️ Avukat → Hukuki güvenlik
🚢 Gümrük Müşaviri → Operasyonel doğruluk
📌 Bu üçlü uyumlu değilse, ihracat büyümez, sadece risk biriktirir.
10️⃣ SONUÇ: İHRACAT CESARET DEĞİL, SİSTEM İŞİDİR
İhracat:
- Şans işi değildir
- “Bir kere deneyelim” işi değildir
- Profesyonel destek almadan yürütülecek bir alan değildir
Doğru kurulan bir ihracat şirketi;
✔️ Döviz kazandırır
✔️ Vergi avantajı sağlar
✔️ Markayı uluslararası taşır