Aşağıda staja yeni başlamış / ilk yıllarındaki SMMM’ler için hazırlanmış, hukuki terimlerden arındırılmış, ezberlenebilir, ifade odasına girmeden hemen önce bakılacak sade bir versiyon yer alıyor.
🎯 Amaç:
Hata yapmamak – kendini suçlamamak – paniklememek
🟢 YENİ BAŞLAYAN MALİ MÜŞAVİRLER İÇİN
“İFADE ÖNCESİ HIZLI KONTROL LİSTESİ” (SADELEŞTİRİLMİŞ)
⏱️ 1. ADIM – DUR ve ŞUNU HATIRLA
👉 Ben işletmenin sahibi değilim
👉 Ben ticaret yapmıyorum
👉 Ben sadece evrak kaydı yapıyorum
📌 Bu 3 cümle aklındaysa, güvendesin.
❌ 2. ADIM – ASLA SÖYLEMEYECEĞİN KELİMELER
Bu kelimeler başını derde sokar:
- “Şüpheliydi”
- “Tahmin etmiştim”
- “Bence”
- “Normalde”
- “Herkes yapıyor”
- “Vergi avantajı”
🚨 Bu kelimeleri duyarsan → sus
✅ 3. ADIM – KULLANACAĞIN 4 GÜVENLİ CÜMLE
Sorular ne olursa olsun, bunlardan şaşma:
1️⃣ “Belgeler mükellef tarafından verildi.”
2️⃣ “Ben ticari faaliyetin tarafı değilim.”
3️⃣ “Malın gelip gelmediğini ben kontrol etmem.”
4️⃣ “Defterler belgeye göre tutulur.”
📌 Uzatma yok, açıklama yok.
🧾 4. ADIM – BELGE VAR MI, YOK MU?
Kendine sor:
- Yazılı sözleşme var mı?
- Müşterinin sorumluluğunu gösteren madde var mı?
✔️ Varsa: kısa cevap ver
❌ Yoksa: konuşma, susma hakkını kullan
⚠️ 5. ADIM – TUZAK SORUYU TANIMAYI ÖĞREN
Bu tür sorular tehlikelidir:
- “Size normal geldi mi?”
- “Şüphelenmediniz mi?”
- “Bu fatura olmasa vergi çıkardı, değil mi?”
- “Sizce gerçek mi?”
➡️ TEK CEVAP:
“Bu konuda yorum yapamam.”
🛑 6. ADIM – “Bir Şey Eklemek İster misiniz?” TUZAĞI
Bu soru en tehlikelisidir.
❌ “Evet, bir de…”
✔️ Doğru cevap:
“Söylediklerim dışında beyanım yoktur.”
🧠 7. ADIM – PANİK KONTROLÜ (ÇOK ÖNEMLİ)
- Sessiz kalmak suç değildir
- Bilmediğini söylemek suç değildir
- Kısa cevap vermek kabalık değildir
📌 Uzun konuşan kendini yakar.
🏁 TEK SATIRLIK ALTIN KURAL (EZBERLE)
“Ben evrak kaydederim, ticaret yapmam.”